X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

وزارت آموزش و پرورش
معاونت آموزش و نوآوری
دفتر آموزش و پرورش راهنمایی تحصیلی
نگاهی بر
روش های فعال
یاددهی- یادگیری
(2)
بارش فکری
کارشناسی برنامه ریزی گرو ههای آموزشی
کمیسیون کیفیت بخشی به فرآیند
یاددهی- یادگیری
88 - سال تحصیلی 89
1
آموزش و یادگیری مؤثر و »
کارآمد در محیطی حاصل می شود
که نوعی مشارکت فعال بین معلّم
« . و دانش آموزان ایجاد شده باشد
مقدمه
روش تدریس از جمله مولّفه های اصلی برنامه ی درسی و از مراحل مهم طرّاحی آموزشی محسوب می شود. تدریس
خوب، به معنای کمک به خود یادگیری دانش آموزان است، به بیان دیگر رو شهای تدریس، ابزارهای مفیدی برای
ایجاد یادگیری با معنا هستند. هر اندازه معلّمان با روش های متفاوتی آشنا باشند، ابزارهای متعددی را در اختیار
خواهند داشت که بتوانند توسط این ابزارها محتوا و مواد دلخواه را در اختیار دان شآموزان قرار دهند.
معلّمان در تصمی مگیری برای استفاده از رو شهای تدریس و انتخاب مناس بترین آ نها، باید به عواملی؛ ه مچون:
انتظارات خود و نظام آموزشی از یادگیرندگان، امکانات، فضا، زمان، تعداد یادگیرندگان و ... توجه کنند. علاوه بر
این، اگرچه هر یک از رو شها، رویکرد خاص خود را دارد ولی می توان از عناصر و مولّفه های آن ها، ب هصورت
ترکیبی استفاده کرد که این امر مستلزم خلّاقیت، تجربه و مهارت حرفه ای معلّمان گرامی است. لذا کمیسیون کیفیت
بخشی به فرآیند یاددهی- یادگیری دفتر آموزش و پرورش راهنمایی تحصیلی، پس از ارائه ی بروشورهای مربوط به
نموده « روش های فعال یاددهی- یادگیری » نظریه های یادگیری، اقدام به طرّاحی و تدوین بروشورهایی با عنوان
تا معلّمان گرامی بتوانند از این مجموع هها در جهت غنای علمی خود بهره بگیرند.
( نمونه تدریس ( 1
تدریس کند. « بارش فکری » را در کلاس خود با روش « قانون » در یک کلاس سوم راهنمایی، معلّم اجتماعی قصد دارد درس
معلّم: هر جامعه ای نیازمند نظم و آرامش است، به همین علت یکی از وظایف مهم هر حکومتی، وضع قوانین و مقرّرات ی
است که از طریق آن ها هماهنگی های لازم بین مؤسسات و سازمان های مختلف یک جامعه به وجود آید تا آن ها بتوانند با
انجام بهتر وظایف خود، نظم و آرامش را در جامعه برقرار کنند. بنابراین در ضرورت وجود این قوانین هیچ شکّی نیست.
اما مسئل هی مهم، رعایت این قوانین و مقرّرات توسط مردم است.
حالا با توجه به مقدم های که گفته شد سؤال من این است:
«؟ چه باید کرد تا مردم قوانین و مقرّرات را رعایت کنند »
جالب است بدانید که برای فعالیت درسی این جلسه نیز چند قانون لازم است که من آ نها را روی تخته می نویسم.
این قوانین عبارتند از:
-1 انتقاد ممنوع است.
-2 تمامی نظرات حتی اید ههایی که به نظر غیرعادی است، پذیرفته م یشود.
-3 نظرات و اید هها هر چه بیشتر باشند بهتر است.
در جریان بارش فکری هرگونه انتقاد یا اعتراض روند فعالیت را کند م یکند.
2
معلّم: حال با آگاهی از موضوع و اطلاع از این قوانین م یتوانید نظرات و اندیش ههای خود را مطرح کنید. برای این مرحله
15 دقیقه زمان دارید. گروه های خود را تشکیل دهید. در هر گروه منشی اید ههای اعضای گروه را یادداشت نماید.
گروه ها مشغول به فعالیت شدند، معلّم با حضور در بین گرو هها، دانش آموزان را برای بیان نظرات بی شتر و ارائه ی
اندیشه های نو و خلّاق ترغیب م یکند. در پایان مهلت تعیین شده دان شآموزان، ایده های مطرح شده را طبق هبندی کرده و
نظرات مشابه و نامناسب را حذف م یکنند و با درخواست معلّم، سرگروه ها نظرات را روی تابلوی کلاس می نویسند.
برای مثال برخی نظرات؛ عبارت بودند از:
قوانین و مقرّرات را آسان تر کنیم.
مردم در تعیین قوانین مشارکت داشته باشند.
برخی قوانین اصلاح شوند.
از افراد ضعیف، برای اجرای قانون استفاده نشود.
از طریق تلویزیون با مردم درباره ی مقرّرات صحبت شود.
برای کسانی که قوانین را رعایت نم یکنند، جریمه ها و مجازات های سختی در نظر گرفته شود.
و ...
معلّم: حالا م یتوانیم دربار هی این اید هها اظهار نظر کنیم:
کدام نظرات مهم تر هستند و کدام موارد اهمیت چندانی ندارند؟
کدام نظرات جدید و جالب هستند؟
چه نظراتی نامناسب و نادرست م یباشند؟
طراحی شده بود. «( روش بارش فکری( 1 » نمونه تدریسی که ارائه کردید براساس
بارش فکری عبارت است از؛ اجرای یک روش گردهمایی که ب هوسیله ی آن، عد های م یکوشند برای یک مسئله، از طریق
ارائه مجموعه ایده هایی که همان جا مطرح می شود، راه حل هایی بیابند. در واقع بارش فکری، نوعی حمله ی ذهنی به
موضوع است که طی آن، شرایطی ایجاد م یشود تا شرک تکنندگان، فی البداهه نظر خود را ابراز دارند.
روش بارش فکری در سال 1938 توسط الکس اسبورن( 2)، پای هگذاری شد و در سا لهای بعد با سرعتی بسیار زیاد گسترش
است. پژوهش ها نشان داده اند که در کارهای فکری، رقابت بر روی « رقابت » یافت. از دلایل مهم کارآیی بارش فکری
انگیزه ی افراد اثر مثبتی م یگذارد، به ویژه این که در این جلس هها، از انتقاد و داوری خبری نیست.
روش بارش فکری به ایجاد عقاید و اندیشه های خلّاق و آفریننده منجر می شود.
1-Brain Storming 2-Alex osborn
3
« بارش فکری » مراحل تدریس از طریق
مرحله ی اول- بیان پیش سازمان دهنده و ارائه مسئله
فعالیت معلّم
آماده سازی ذهن دان شآموزان نسبت به موضوع (بیان پیش سازمان دهنده)